جريان‌هاى كوتاه يا طولانى هستند كه معصوم عليه السلام به دنبال آنها يا در حين روى دادن آنها ، كلام خويش را بيان فرموده است كه توجّه به آنها در فهم حديث ، بسيار مؤثّر است . اين جريان‌ها خود دو قسم هستند : بعضىها را راويان نقل مىكنند ، مانند اين نمونه : صنعانى مىگويد : خدمت امام رضا عليه السلام بودم كه پسر خردسالش امام جواد عليه السلام را آوردند . فرمود : « اين همان مولودى است كه پربركت‌تر از او نسبت به شيعيان ما ، مولودى متولّد نشده است » . « 1 » برخى از اين جريان‌ها را نيز ، خود امام نقل كرده است . « 2 » - قضاوت‌ها . بعضى از موضوعات موارد صدور احاديث شفاهى واحد ، قضاوت‌هايى هستند كه معصومان دربارهء امور مختلف انجام داده‌اند ، مانند اين روايت : امام باقر عليه السلام فرمود : « امير المؤمنين عليه السلام دربارهء برده‌ها و كنيزها قضاوت كرد كه اگر يكى از آنان زنا كرد ، بايد پنجاه تازيانه بخورد و فرقى نمىكند كه مسلمان ، كافر و يا نصرانى باشد و سنگسار و نفى بلد نمىشود » . « 3 » - خطبه‌ها . معصومان عليهم السلام در فرصت‌هاى مناسب براى بيان مطالب خويش ، از اين روش استفاده مىكردند . مانند اين روايت : اصبغ بن نباته مىگويد : روزى ، امام على عليه السلام در حالى كه بر منبر كوفه سخنرانى مىكرد ، فرمود : « اى مردم ! اگر بدىِ فريب نبود ، من مكّارترين مردم بودم . آگاه باشيد كه هر نيرنگى ، گناهى در بر دارد و هر گناهى ، كفر و ناسپاسىاى . بدانيد كه ( اهل ) نيرنگ و گناه و خيانت ، در آتش هستند » . « 4 »

--> ( 1 ) . همان ، ج 1 ، ص 321 . براى آگاهى از موارد بيشتر ، ر . ك : ج 1 ، ص 329 و 331 و ج 4 ، ص 398 . ( 2 ) . ر . ك : همان ، ج 2 ، ص 485 - 486 و ج 4 ، ص 13 و ج 5 ، ص 365 و ج 6 ، ص 3 - 4 و ج 7 ، ص 244 . ( 3 ) . همان ، ج 7 ، ص 328 . براى آگاهى از نمونه‌هاى بيشتر ، ر . ك : ج 5 ، ص 302 و ج 7 ، ص 230 و 234 و 238 و ج 6 ، ص 41 . ( 4 ) . همان ، ج 2 ، ص 338 . براى آگاهى از نمونه‌هاى بيشتر ، ر . ك : ج 1 ، ص 134 و 335 و ج 8 ، ص 173 - 176 و 246 .